Tijl Uilenspiegel en de bakker van Damme

Volksverhaal uit Vlaanderen en Nederland · Vlaanderen en Nederland · ca. 4 minuten lezen

Tijl Uilenspiegel was een grappenmaker die als jongen en later als man door Vlaanderen en Nederland rondtrok. Hij liep van dorp naar stad, van markt naar markt, en overal waar hij kwam, werd er gelachen. De mensen vertellen zijn verhalen al honderden jaren. In Damme, bij Brugge, staat zelfs een beeld van hem.

Tijl was niet gemeen en niet boos. Hij was heel slim en een beetje ondeugend. Zijn favoriete spelletje was dit: hij deed alles precies zoals mensen het zeiden, maar nooit zoals ze het bedoelden. Daar kwam altijd een gekke verrassing van.

Op een dag liep Tijl door de straten van Damme. Het rook er naar versgebakken brood. Tijl had geen geld, maar wel honger, en daarom klopte hij aan bij de bakkerij.

‘Goedemorgen, meester bakker,’ zei hij. ‘Heeft u werk voor mij?’

De bakker keek hem aan. ‘Ik heb een knecht nodig,’ zei hij. ‘Maar ik waarschuw je. Je moet alles precies doen zoals ik het zeg.’

‘Dat doe ik graag,’ zei Tijl met een heel eerlijk gezicht.

‘Goed,’ zei de bakker, die het druk had. ‘Dan bak je maar uilen en apen.’ Hij zei het zomaar, voor de grap, en dacht er verder niet over na. Maar Tijl hoorde precies wat hij zei.

Tijl knikte en ging aan de slag. Hij kneedde het deeg niet tot gewone broden, maar tot kleine uiltjes met grote ogen en tot kleine aapjes met lange armen. Hij zette ze op de plank en schoof ze in de oven. Zijn eigen naam bevat ook ‘uil’ en ‘spiegel’, dus hij vond het een prima idee.

Toen de bakker later terugkwam, bleef hij stokstijf staan. De hele bakkerij stond vol met uilen en apen van brood! Ze zagen eruit als echte dieren, bruin en glanzend, met ogen van rozijnen.

‘Wat heb jij gedaan?’ riep hij.

‘Wat u gevraagd hebt,’ zei Tijl heel rustig. ‘U zei: bak uilen en apen. Dus dat heb ik gedaan.’

De bakker wilde boos worden, maar toen hij naar al die kleine gezichtjes keek, begon zijn buik te trillen. Hij hield zijn hand voor zijn mond. Het hielp niet. Eerst proestte hij, toen lachte hij en uiteindelijk huilde hij van het lachen.

Ondertussen stond er een rij kinderen voor het raam. Ze wezen naar de broodjes en riepen: ‘Die willen wij!’ De bakker keek naar de kinderen en toen naar Tijl. Zijn gezicht werd zacht.

‘Weet je wat,’ zei hij. ‘Misschien is dit niet zo’n slecht idee. Ik verkoop ze. Als het lukt, krijg je de helft van het geld.’

En het lukte! Voor de middag waren alle uilen en apen verkocht, en nog nooit was de bakkerij zo druk geweest. De kinderen aten ze met veel plezier op, beginnend bij de staart.

Tijl kreeg zijn deel van de munten, nam zijn tas en groette de bakker. ‘Tot ziens,’ zei hij. ‘Nu u weet hoe ik werk, zegt u het de volgende keer maar duidelijk.’

‘Dat zal ik doen,’ lachte de bakker. Tijl wandelde verder naar de volgende stad, met zijn zakken vol geld en zijn hoofd vol nieuwe grappen. En zo gaat het verhaal van Tijl Uilenspiegel nog altijd van mond tot mond.