De Witte Wieven en de mist over de heide

Volkssage uit Drenthe en Gelderland (Nederland) · Nederland · ca. 4 minuten lezen

In het oosten en noorden van Nederland ligt veel heide, en soms hangt er een witte nevel overheen. Als de zon net opkomt of ondergaat, ziet die mist eruit alsof er iemand doorheen loopt. De oude mensen op het platteland zeiden dan: ‘Daar zijn de Witte Wieven.’

Witte Wieven zijn lange, slanke vrouwen in witte, wapperende gewaden. Ze zijn zo licht als nevel en ze dansen zonder geluid over de heide. Ze wonen bij de hunebedden, bij de oude eiken en bij de vennen. Volgens de oude verhalen zijn het wijze vrouwen uit een heel oude tijd.

Vroeger waren boeren voorzichtig als ze in de schemering langs een heuvel moesten lopen. Ze namen hun pet af en groetten stil. Want de Witte Wieven houden van beleefde mensen. Wie ruw en lawaaierig is, ziet een dwaallichtje voor zijn voeten dansen en loopt dan een hele avond in rondjes. Maar echt kwaad doen ze niet, het is meer een plagerijtje.

Er woonde eens een klein meisje, Griet, in een boerderij aan de rand van de heide. Haar moeder was ziek en lag al dagen in bed. Er was nog maar één ding dat haar kon helpen: een kopje thee van de blauwe klokjes die op de heide groeiden.

Griet wilde de bloemen halen, maar het werd al avond en de mist kwam eraan. Haar grote broer zei: ‘Ga niet, de Witte Wieven zijn er.’ Maar Griet pakte haar mandje en haar lantaarn en liep toch de heide op. Ze was bang, maar ze hield van haar moeder.

Op de heide werd het stil. De nevel kroop tussen de struiken omhoog. Toen zag Griet in het zachte licht een rij witte gedaanten die langzaam dansten. Haar hart bonsde, maar ze deed iets slims. Ze boog beleefd en zei: ‘Goedenavond, Witte Wieven. Mag ik langs? Mijn moeder is ziek.’

De dansende gedaanten bleven stilstaan. Een van hen kwam dichterbij. Haar gezicht was zacht en haar ogen schitterden als dauw. ‘Wat zoek je, kind?’ vroeg ze met een stem als een fluistering.

‘Blauwe klokjes,’ zei Griet. ‘Voor thee. Maar ik kan ze niet vinden in het donker.’

De Witte Vrouw glimlachte. Ze zwaaide met haar hand, en de mist werd lichter. Plotseling zag Griet in het gras een hele rij blauwe klokjes, die zachtjes schitterden. ‘Pluk ze maar,’ zei de vrouw. ‘En neem ook wat van het zilveren mos. Dat helpt tegen de koorts.’

Griet plukte de bloemen en het mos en bedankte de Witte Vrouw nog eens. ‘Je bent een goed kind,’ zei de vrouw. ‘Loop nu maar naar huis. Wij lichten de weg.’ En ja hoor, voor Griet uit zweefde een zacht licht dat haar rechtstreeks naar het erf bracht.

Haar moeder dronk die avond de thee, en de volgende dag voelde ze zich al beter. Binnen een week stond ze weer in de keuken. Griet vertelde het verhaal aan haar broer, en hij durfde voortaan ook in de schemering de heide op, met een vriendelijke groet.

Sinds die tijd zetten de mensen van het dorp bij volle maan een schaaltje melk op de rand van de heide, als bedankje. De volgende ochtend is het schaaltje altijd leeg, en ernaast ligt soms een klein bosje blauwe klokjes.

Als jij ooit in de mist over de heide loopt en ziet dat er iets lichts beweegt, blijf dan rustig. Zeg vriendelijk gedag. De Witte Wieven zijn alleen maar op zoek naar mensen met een warm hart.